Stress management - burnout
Ons land gaat gebukt onder stress, veel stress. Een burn-out is inmiddels volksziekte nummer 1.

Van basisschoolleerlingen die te veel hooi op hun vork hebben tot oudere mantelzorgers. Van naar perfectie strevende studenten tot overbelaste leerkrachten, agenten en verpleegkundigen. Hun bloeddruk stijgt, ze slapen slecht, piekeren veel en met lood in hun schoenen beginnen ze aan wéér een nieuwe dag. Totdat… het licht uitgaat en ze uitgeblust en lusteloos thuis blijven. Een bepaalde mate van stress is niet erg en zorgt er juist voor dat men goed kan presteren. Maar als de stress teveel wordt, kan het werk en de gezondheid er onder lijden.

We willen zelf te veel.

Ook opmerkelijk zijn de belangrijkste oorzaken voor stress en burn-out. Zaken als werkdruk en het altijd maar online en bereikbaar zijn spelen een belangrijke rol. Maar de in dit onderzoek meest genoemde oorzaak voor de overmaat aan stress en het grote aantal burn-outs is dat mensen zélf te veel willen.

Toename aantal klachten

Een duidelijke meerderheid van de bedrijfsartsen (78 procent) en de psychologen (65 procent) ervaart in hun dagelijkse praktijk dat gezondheidsklachten als gevolg van stress toenemen. Het gaat dan vooral om vermoeidheid en ‘emotionele disbalans’ (geïrriteerd zijn, boosheid, huilen). Vervolgens zien de bedrijfsartsen veel mensen met slaapproblemen, terwijl psychologen veel cliënten hebben die overmatig piekeren. De toename aan klachten betekent volgens zowel de bedrijfsartsen als de psychologen niet automatisch dat mensen te veel stress hebben. Meer dan twee derde onderschrijft de stelling: ‘mensen hebben niet zozeer te veel stress, ze herstellen te weinig’.

Bijna iedereen heeft weleens last van stress.

Vaak wordt dit gezien als een puur geestelijk verschijnsel, terwijl je ook lichamelijke klachten kunt hebben. En wat is eigenlijk de functie van stress? Stress wordt vaak gezien als alleen maar negatief. Maar het heeft ook een nuttige functie. Het mobiliseert de energie die nodig is om in beweging te komen en je doelen te bereiken. En zolang je voldoende rustmomenten inbouwt, is er weinig om je zorgen over te maken. Maar heb je langere tijd last van stress, zonder dat je dit afwisselt met voldoende ontspanning? Dan kan het “een sloper” worden.

We zijn allemaal goed toegerust om keihard te werken en dit lang vol te houden. Maar chronische stress ontstaat juist bij gebrek aan tussentijds herstel. Er is een simpele regel: als je harder werkt, moet je ook harder rusten. Zorg dus dat je aan het eind van de dag de boel echt afsluit. Want je kunt niet altijd in de 5de versnelling blijven staan.

Genieten is niet alleen lekker, maar ook noodzakelijk om bij te tanken.

Wordt de stress uiteindelijk toch te veel? Dan kan het lastig zijn om toe te geven dat het niet meer gaat. De drempel om gas terug te nemen voor bevlogen mensen ligt hoog. En dan zijn er ook nog eens geen collegae die je afremmen. Bovendien is je ziekmelden een hele stap. Met als gevolg dat iemand maar doordendert. Terwijl je juist je grenzen goed moet bewaken.

Negeer stress signalen niet en zorg ervoor dat het energieniveau op peil blijft. Goede energiebronnen zorgen ervoor dat je flexibel kunt omgaan met onverwachte situaties. Ga daarom op zoek naar waar jij energie van krijgt.

Hoe herken je stress?

Hoe stress zich openbaart verschilt per persoon. Wel kun je in het algemeen zeggen dat het zich op 4 niveaus uit: – cognitief: gedachten die je hebt bij stress – emoties: wat je voelt als je stress hebt – gedrag: wat je doet als je gespannen bent – fysiek: lichamelijke reactie op stress Het komt regelmatig voor dat iemand vroege stress symptomen niet bij zichzelf herkent. Dat is ook niet zo gek, want stress bouwt zich vaak geleidelijk op, waardoor je eraan gewend raakt (en dus niet meer wat dat je spanning voelt). Vaak wordt gedacht dat stress alleen maar tussen de oren zit. Hierdoor censureren mensen zichzelf en vinden ze dat ze zich niet moeten aanstellen.

Maar stress tussen je oren gaat vaak samen met lichamelijke ontregeling. Vroeger zorgde stress voor een fysieke reactie, zodat je weg kon rennen voor een beer. Je krijgt bijvoorbeeld hartkloppingen en hoge adrenalinelevels. Tegenwoordig kunnen we niet meer wegrennen. Maar ons lijf reageert nog steeds met alle alarmbellen. Iemand die zulke signalen niet herkent, of niet serieus neemt, kan lang in stress blijven hangen.

En je alarmbellen: Iedereen heeft zijn eigen stress alarmbellen. De een gedraagt zich prikkelbaar. De ander krijgt bijvoorbeeld een migraine aanval. Luister naar je lijf en je gevoel. Heb je opvallend vaak hoofdpijn? Sta daar dan bij stil. Ook een “stop-emotie” is een duidelijk signaal. Bijvoorbeeld als je opziet tegen dingen die je daarvoor graag en moeiteloos deed. Betrek ook de omgeving erbij. Vrienden of andere bekenden zien soms meer dan jijzelf. Zeggen familieleden dat je je anders gedraagt? Wuif dit niet weg, maar ga bij jezelf na waardoor dat komt. Ligt de oorzaak in je werk, of ergens anders? Is het eenmalig of komt het vaker voor?

Ook coaching kan als een spiegel werken. Aandacht voor energiebronnen: De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor bevlogenheid, geluk en zingeving in werk. Hoewel deze drie elementen geen garantie zijn voor een werkend leven zonder stress, vergroten ze wel de veerkracht. Zoek een coach om hieraan te werken. Wat geeft voldoening? Hoe bereik je deze voldoening. Dat vinden zorgt ervoor dat iemand zich sterk blijft voelen, kan herstellen van een kwetsbare periode en minder vatbaar te worden voor chronische stress. Stress is niet zozeer het probleem, maar het gebrek aan herstel.

Maak Een Afspraak

Neem contact met ons op

Meer informatie of advies op maat?
  • Bij voorkeur mobiel